Antropoloji Nedir?

Antropoloji; insanın kültürel, toplumsal ve biyolojik çeşitliliğini ve bu çeşitliliğin işleyiş biçimlerini geniş perspektifle inceleyen, geliştirdiği kuramlarla açıklamaya çalışan bir bilim dalıdır. İnsanlığın başlangıcından beri çeşitli koşullara nasıl uyarlandığını, uyarlanma biçimlerinin nasıl gelişip değiştiğini, küresel olayların bu uyarlanmaları nasıl dönüştürdüğünü göstermeye çalışır. Antropoloji hem bütüncül hem de farklılıkları vurgulayıcı bir doğaya sahiptir. Antropoloji için insan hem yerküreyi düzenleyen/tasarlayan hem de yerkürenin koşullarından etkilenen ve bu koşullara uyum sağlayan bir varlıktır. Bu koşullar insanoğlunun kültürel, biyolojik ve sosyal açıdan çeşitlenmesini ve bu çeşitlenmenin tarihi akış içinde dönüşmesini sağlamıştır. Antropoloji kısaca insan çeşitliliğini inceleyen bilim dalıdır.

ANTROPOLOJİNİN DALLARI NELERDİR?

BİYOLOJİK ANTROPOLOJİ

İnsanın biyolojik çeşitliliğini, canlılar alemindeki yerini ve evrimini, eski insan topluluklarının karşılaştıkları hastalıkları ve onların demografik özelliklerini inceleyen alandır.

  • PRİMATOLOJİ

İnsanların canlılar dünyasındaki en yakın akrabası olan iri maymunların ve primatların biyolojik özelliklerini ve toplumsan yaşamlarını ve biyolojilerini inceler.

  • PALEOANTROPOLOJİ

İlk insan türlerinin fosil kalıntılarını ve insan evrimini inceleyen bir daldır.

  • BİYOARKEOLOJİ

Eski insanların iskelet kalıntılarına bakarak yaşanılan sağlık sorunlarını, demografik özelliklerini, büyüme ve gelişme durumlarını, yaşam koşullarına bağlı fiziksel değişmelerini inceler.

  • FİZİKSEL ANTROPOLOJİ

Yaşayan insan topluluklarının biyolojik çeşitliliğini büyüme ve gelişme sorunlarını inceler.

  • ADLİ ANTROPOLOJİ

Cinayete, kazaya ya da katliama kurban gidenlerin, doğal felaketler sonucu yaşamını yitirenlerin iskelet kalıntıları üzerinden kimliklerinin ve ölüm biçimlerinin belirlenmesini araştırır.

  • POPULASYON GENETİĞİ

İnsan toplulukları arasındaki kalıtımsal ilişkileri inceler.

ARKEOLOJİ

Eski insan topluluklarının bıraktıkları ve bugüne kadar ulaşan, genellikle toprak altından çıkarılan maddî kültür varlıklarının saptanmasını, bunların incelenmesiyle geçmiş kültürlere, yaşam ve geçim biçimlerine ilişkin bilgilerin elde edilmesini amaçlayan geniş bir çalışma alanıdır.

  • PREBİSTORYA

Kazılar ve yüzey araştırmaları yoluyla insanların yazı öncesi çağlardaki yaşam ve geçim biçimlerini, bu kazı ve yüzey araştırmalarından elde edilen üretim araçlarına, barınaklarına, ürettikleri küçük araç-gereçlere bakarak anlamaya çalışan, bu yolla insanın biyolojik evrim tarihine eşlik eden kültürel değişme tarzını göstermeye çalışan bir arkeoloji alanıdır.

  • TARİHSEL ARKEOLOJİ

Yazılı kayıtlar ve arkeolojik kazılarla bağlantısı içinde yakın geçmişe ait toplumların ve kültürlerin yaşam ve geçim biçimlerine, kültürel hayatlarına ışık tutmaya çalışır.

  • ETNOARKEOLOJİ

Eski toplumların yaşam ve geçim biçimlerini anlamak, kullandıkları› simgeleri ve aletlerin işlevlerini çözümlemek için, o toplumlara benzediği düşünülen çağdaş toplumlardan veri devşirmeyi amaçlayan, bunun yanı sıra bugün hâlâ geleneksel yaşam sürdüren toplulukların bugünkü yaşamlarını izleyerek onlara ait daha eski maddî kültür varlıklarını anlamlandırmaya çalışan yeni bir alandır.

  • ENDÜSTRİYEL VE KENTSEL ARKEOLOJİ

Sanayi toplumlarına özgü olan ancak şimdi kullanılmayan işliklerin, fabrikaların, çalışma alanlarının, işçi konutlarının vs. incelenmesi yoluyla sanayi toplumunun değişimini ve bu toplumsal tarzın başlangıç durumunu tasvir etmeye ve kurgulamaya çalışan; bir yandan da kentsel artıklar gibi kentsel yaşamın ürünü ve belirtisi olan şeyleri inceleyerek çağdaş etnografyaya yardımcı olmaya çalışan arkeoloji alanıdır.

DİLBİLİMSEL ANTROPOLOJİ

Kültürlere yaklaşmanın yollarından birisi de dildir. Dil ailelerine mensup dillerin birbirleriyle tarihsel ilişkilerini inceleyen, antropolojinin bir alt dalıdır. Bir dilin inşa edilişi, kullanılışı, dilin kökeni ve dilin evrimi hakkında araştırma yapılır.

SOSYAL – KÜLTÜREL ANTROPOLOJİ

İnsanın, biyolojik varlığının dışında toplumsal-kültürel alanı anlamaya yönelmiş olan antropoloji dalıdır.

  • ETNOGRAFYA

Kültürler hakkında alan araştırması ve bilgi toplamaktır. Etnograflar kültürleri tanımlamaya, tasvir etmeye çalışırlar.

  • ETNOLOJİ

Toplumsal davranışı yöneten genel örüntü ve kuralların ortaya çıkartılmasıdır.

 

Aydın, S. (2013, temmuz). Antropoloji.

Erdal, Y. S. (2013, Temmuz). Antropoloji.

 

Sosyolog, sen ne düşünüyorsun?